पाईपलाईन हल्ल्यानंतर सौदीचा पर्यायी मार्ग; जागतिक तेलदरात घसरण

ओमानमार्गे अतिरिक्त तेलवाहतुकीची व्यवस्था; पुरवठा विस्कळीत होण्याची चिंता काहीशी कमी

नवी दिल्ली : सौदी अरेबियाने ओमानमार्गे अतिरिक्त कच्च्या तेलाची वाहतूक सुरू करण्याची व्यवस्था केल्याने जागतिक तेल बाजारातील पुरवठ्याबाबतची चिंता काहीशी कमी झाली आहे. त्याचा परिणाम तेलाच्या दरांवरही दिसून आला असून, १७ सप्टेंबर रोजी कच्च्या तेलाच्या किमतीत १.२ टक्क्यांची घसरण होऊन दर १०४.५९ डॉलर प्रति बॅरलवर आले.

‘ईस्ट-वेस्ट’ पाईपलाईनवरील हल्ल्यामुळे सौदीच्या कच्च्या तेलाच्या निर्यातीवर परिणाम झाला होता. मात्र, आता ओमानमार्गे आशियाई रिफायनरीजना अतिरिक्त तेल पुरवण्याची व्यवस्था करण्यात येत असल्याने बाजारातील तणाव काही प्रमाणात कमी झाला आहे.

ओमानमार्गे अतिरिक्त तेलाचा पुरवठा

‘ईस्ट-वेस्ट’ पाईपलाईन सौदी अरेबियातील तेल यानबू बंदरापर्यंत पोहोचवते. ही पाइपलाइन होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला पर्यायी मार्ग म्हणून महत्त्वाची मानली जाते. पाईपलाईनवरील हल्ल्यानंतर सौदीने ओमानमधील सोहार बंदराजवळ ‘शिप-टू-शिप’ पद्धतीने आशियाई रिफायनरीजना अतिरिक्त कच्च्या तेलाचा पुरवठा करण्याची व्यवस्था केली आहे.

या पर्यायी व्यवस्थेमुळे सौदीच्या निर्यातीत निर्माण झालेली काही तूट भरून काढण्यास मदत होण्याची शक्यता आहे.

पाईपलाईन दुरुस्तीचे काम सुरू

सौदी अरेबिया ‘ईस्ट-वेस्ट’ पाईपलाईनची क्षमता टप्प्याटप्प्याने पूर्ववत करण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. काही दिवसांत तिची काही क्षमता पुन्हा सुरू होण्याची, तर सुमारे सहा आठवड्यांत पाइपलाइन पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित होण्याची शक्यता असल्याचे बाजार अहवालांत नमूद करण्यात आले आहे.

दरम्यान, निर्यातीच्या मार्गांवर दबाव कायम असून, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून कच्च्या तेलाची वाहतूक वाढविण्याचे प्रयत्नही सुरू आहेत.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचे महत्त्व वाढले

‘ईस्ट-वेस्ट’ पाईपलाईनवरील हल्ल्यामुळे जागतिक तेल पुरवठ्यासाठी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचे महत्त्व आणखी वाढले आहे. संघर्षापूर्वी जगातील एकूण तेल पुरवठ्यापैकी सुमारे पाचवा हिस्सा या जलमार्गातून होत होता.

अमेरिकेचे ऊर्जा सचिव ख्रिस राइट यांच्या माहितीनुसार, या आठवड्याच्या सुरुवातीला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सुमारे १.८ कोटी बॅरल कच्चे तेल आणि पेट्रोलियम उत्पादनांची वाहतूक झाली.

अमेरिकेतील तेलसाठ्यातही घट

दरम्यान, अमेरिकेच्या ‘एनर्जी इन्फॉर्मेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन’च्या आकडेवारीनुसार, गेल्या आठवड्यात अमेरिकेतील कच्च्या तेलाच्या साठ्यात ६ लाख ४० हजार बॅरलची घट झाली. त्यानंतर हा साठा ४२.३४ कोटी बॅरलवर आला आहे.

या घडामोडींमुळे तेल बाजारातील अस्थिरता कायम असली तरी सौदीकडून पर्यायी मार्गाने तेलपुरवठ्याची व्यवस्था केल्याने पुरवठा संकटाची चिंता काही प्रमाणात कमी झाली आहे.