अल्जीयर्स : उत्तर आफ्रिकेतील अल्जेरिया आणि संयुक्त अरब अमिराती (यूएई) यांच्यातील तणाव आता गंभीर वळणावर पोहोचला आहे. दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंध तुटले असून, अल्जेरियाने यूएईमध्ये नोंदणीकृत विमानांसाठी आपले हवाई क्षेत्र बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या घडामोडीमुळे मध्य पूर्व तसेच उत्तर आफ्रिकेतील राजकीय समीकरणांवर चर्चा सुरू झाली आहे.
यूएईच्या राजदूताला ४८ तासांत देश सोडण्याचे आदेश
अल्जेरियाच्या संरक्षण मंत्रालयाने घेतलेल्या निर्णयानुसार, यूएईमध्ये नोंदणीकृत नागरी आणि लष्करी विमानांना अल्जेरियाच्या हवाई हद्दीत प्रवेश करता येणार नाही. हा निर्णय तातडीने लागू करण्यात आला आहे.
याशिवाय, अल्जेरियाने यूएईच्या राजदूताला देश सोडण्यासाठी केवळ ४८ तासांची मुदत दिली आहे. दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारण्यासाठी यापूर्वी काही प्रयत्न झाले होते. मात्र, यूएईकडून करण्यात येणाऱ्या कथित ‘शत्रुत्वपूर्ण कारवायांमुळे’ हे प्रयत्न यशस्वी झाले नसल्याचा आरोप अल्जेरियाने केला आहे.
व्यावसायिक विमानांना वर्षअखेरपर्यंत परवानगी
दरम्यान, प्रवाशांना तातडीने अडचणी निर्माण होऊ नयेत म्हणून यूएईच्या व्यावसायिक विमानांना मर्यादित सवलत देण्यात आली आहे. अल्जीयर्स येथील हौआरी बौमेडीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर येणाऱ्या यूएईच्या व्यावसायिक विमानांना विद्यमान कराराची मुदत संपेपर्यंत, म्हणजेच वर्षअखेरपर्यंत, उड्डाणाची परवानगी राहणार आहे.
यानंतर मात्र या विमानांच्या अल्जेरियातील ये-जा करण्यावर पूर्णपणे निर्बंध लागू होण्याची शक्यता आहे.
‘यूएई जिथे जाते, तिथे रक्त सांडते’; राष्ट्राध्यक्षांची टीका
गेल्या काही महिन्यांपासून अल्जेरिया आणि यूएई यांच्यातील संबंध सातत्याने बिघडत गेले आहेत. अल्जेरियाचे राष्ट्राध्यक्ष अब्देलमजीद तेब्बौने यांनी काही महिन्यांपूर्वी यूएईवर तीव्र शब्दांत टीका केली होती.
यूएईच्या हस्तक्षेपामुळे ज्या-ज्या भागात ते जातात, तेथे संघर्ष आणि रक्तपात वाढतो, असा गंभीर आरोप त्यांनी केला होता. अरब जगतात आणखी फूट पडू नये म्हणून अल्जेरियाने आतापर्यंत संयमाची भूमिका घेतल्याचेही त्यांनी म्हटले होते.
दोन्ही देशांमध्ये मतभेद का वाढले?
अल्जेरिया आणि यूएईच्या परराष्ट्र धोरणांमध्ये अनेक मुद्द्यांवर मोठे मतभेद आहेत. विशेषतः उत्तर आफ्रिका आणि साहेल परिसरातील राजकीय स्थैर्याबाबत दोन्ही देशांची भूमिका वेगळी आहे. यूएईच्या काही हालचालींमुळे या भागातील अस्थिरता वाढत असल्याचा आरोप अल्जेरियाकडून करण्यात येतो.
इस्रायलसोबतच्या संबंधांबाबतही दोन्ही देशांची भूमिका परस्परविरोधी आहे. यूएईने २०२० मध्ये इस्रायलसोबत राजनैतिक संबंध सामान्य केले. दुसरीकडे, अल्जेरिया पॅलेस्टिनी मुद्द्यावर ठाम भूमिका घेत असून इस्रायलचा कट्टर विरोधक म्हणून त्याची ओळख आहे.
याशिवाय, यूएईस्थित ‘स्काय न्यूज अरेबिया’ या वृत्तवाहिनीवर गेल्या वर्षी अल्जेरियाविरोधात अपप्रचार केल्याचा आरोप करण्यात आला होता. एका मुलाखतीदरम्यान अल्जेरियाच्या राष्ट्रीय अस्मितेवर प्रश्न उपस्थित करण्यात आल्याने दोन्ही देशांतील वाद आणखी वाढला.
यूएईकडून संबंध सुधारण्याची आशा
या संपूर्ण प्रकरणावर यूएईच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने तुलनेने संयमी भूमिका घेतली आहे. अल्जेरियासोबतचे संबंध हे ऐतिहासिक आणि बंधुत्वाचे असल्याचे सांगत, सध्याची राजनैतिक दरी कायमस्वरूपी राहणार नाही, अशी अपेक्षा यूएईने व्यक्त केली आहे.
मात्र, अल्जेरियाने घेतलेल्या कठोर निर्णयामुळे सध्या दोन्ही देशांमधील संबंध पूर्वपदावर येण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. हवाई क्षेत्र बंद करण्यापासून राजदूताला देश सोडण्याच्या आदेशापर्यंत झालेल्या या घडामोडींमुळे दोन्ही देशांतील तणाव आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.