न्यूयॉर्क : संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) महासभेच्या 81व्या अधिवेशनातील जनरल डिबेटला आज, 22 सप्टेंबरपासून न्यूयॉर्कमध्ये सुरुवात होत आहे. ही चर्चा 28 सप्टेंबरपर्यंत चालणार असून, जगभरातील नेते आणि वरिष्ठ प्रतिनिधी या निमित्ताने एकाच व्यासपीठावर येणार आहेत.
या बैठकीदरम्यान अमेरिका आणि इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांमध्ये संभाव्य भेट होण्याची शक्यता विशेष चर्चेत आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियन यांची भेट घेण्याबाबत आपण खुले असल्याचे संकेत दिले आहेत. दोन्ही देशांमध्ये सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर न्यूयॉर्कमध्ये होणारी ही संभाव्य भेट आंतरराष्ट्रीय कूटनीतीच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरू शकते.
जनरल डिबेट म्हणजे नेमके काय?
UNची जनरल डिबेट म्हणजे जगातील जवळपास सर्व देशांना आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर आपली भूमिका मांडण्याची संधी. UNमध्ये सध्या 193 सदस्य देश आहेत. दरवर्षी सप्टेंबरमध्ये या देशांचे राष्ट्रप्रमुख, सरकारप्रमुख किंवा वरिष्ठ प्रतिनिधी न्यूयॉर्कमध्ये एकत्र येतात.
या वेळी प्रत्येक देशाकडून आपल्या देशाच्या समस्या, प्राधान्यक्रम आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील महत्त्वाच्या प्रश्नांबाबत भूमिका मांडली जाते. मात्र, ही थेट समोरासमोरची चर्चा नसते. प्रत्येक देशाला महासभेच्या मंचावरून आपले मत मांडण्याची संधी मिळते.
जनरल डिबेटच्या काळात विविध देशांच्या नेत्यांच्या स्वतंत्र द्विपक्षीय भेटीही होतात. व्यापार, सुरक्षा, युद्ध, शांतता, कूटनीती आणि जागतिक आव्हानांवर या बैठकीत चर्चा केली जाते. त्यामुळे UNचा हा आठवडा आंतरराष्ट्रीय राजकारण आणि कूटनीतीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जातो.
ब्राझीलचे भाषण सर्वप्रथम; त्यानंतर अमेरिकेचा क्रम
जनरल डिबेटच्या पहिल्या दिवशी ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष लुईझ इनासियो लुला दा सिल्वा यांचे भाषण होईल. त्यानंतर यजमान देश म्हणून अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प महासभेला संबोधित करतील. ब्राझीलनंतर अमेरिका बोलण्याची परंपरा अनेक दशकांपासून कायम आहे.
ब्राझीलला सुरुवातीचे भाषण देण्याची परंपरा 1955 पासून सुरू आहे. UNच्या सुरुवातीच्या काळात सर्वप्रथम भाषण करण्यासाठी देश फारसे पुढे येत नसताना ब्राझीलने ही जबाबदारी स्वीकारली. त्यानंतर ही पद्धत परंपरेचा भाग बनली.
अमेरिकेचा क्रम त्यानंतर येतो, कारण UNचे मुख्यालय न्यूयॉर्कमध्ये असून अमेरिका यजमान देश आहे. पुढील देशांचा भाषणक्रम UNकडून ठरवला जातो. त्यासाठी प्रतिनिधींचा दर्जा, मागील वर्षीचा क्रम आणि विविध देशांना योग्य प्रतिनिधित्व मिळावे यासारख्या बाबींचा विचार केला जातो.