मुंबई : महाराष्ट्रातील मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाची (SIR) प्रारूप मतदार यादी सोमवारी प्रसिद्ध करण्यात आली. या यादीतून राज्यातील तब्बल २ कोटी ७ लाख मतदारांची नावे सध्या वगळली गेली आहेत. मतदारांचे फॉर्म जमा न होणे, माहितीचे डिजिटायझेशन पूर्ण न होणे तसेच पडताळणीदरम्यान आढळलेल्या विविध कारणांमुळे संबंधित नावे प्रारूप यादीत समाविष्ट झालेली नसल्याची माहिती आहे.
निवडणूक आयोगाकडून घरोघरी जाऊन मतदारांच्या नोंदींची पडताळणी करण्यात आली. या प्रक्रियेदरम्यान काही मतदारांचे फॉर्म उपलब्ध झाले नाहीत किंवा त्यांची माहिती डिजिटल स्वरूपात नोंदवता आली नाही. त्यामुळे अशा मतदारांची नावे प्रारूप यादीत येऊ शकली नाहीत.
याशिवाय पत्त्यावर उपलब्ध नसलेले, दुसऱ्या ठिकाणी स्थलांतरित झालेले, मृत्यू झाल्याची नोंद असलेले, परदेशात स्थायिक झालेले तसेच एकापेक्षा अधिक ठिकाणी नोंद असलेले दुबार मतदार यांच्याही नावांचा वगळलेल्या यादीत समावेश आहे.
दिल्लीमध्येही लाखो नावे वगळली
महाराष्ट्राप्रमाणेच दिल्लीतील मतदार यादीच्या पुनरीक्षणातही मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळण्यात आली आहेत. दिल्लीतील एकूण १ कोटी ४५ लाख नोंदणीकृत मतदारांपैकी ४७ लाख ५६ हजार ७२२ मतदारांची नावे प्रारूप यादीत नसल्याचे समोर आले आहे. त्यापैकी सुमारे ९७ लाख ५३ हजार ५०७ मतदारांची माहिती डिजिटायझेशन करण्यात आली आहे.
प्रारूप यादीत नाव नसेल तर घाबरू नका
SIRच्या प्रारूप मतदार यादीत नाव नसल्याने मतदानाचा अधिकार कायमचा संपतो, असा त्याचा अर्थ नाही. संबंधित मतदाराला आपले नाव पुन्हा मतदार यादीत समाविष्ट करण्यासाठी दावा दाखल करण्याची संधी देण्यात आली आहे.
३१ ऑगस्ट ते ३० सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत मतदारांना आपले दावे आणि आक्षेप नोंदवता येणार आहेत. त्यासाठी आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज करता येईल.
दावे आणि आक्षेपांवर प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाणार आहे.
तुमचे नाव कसे तपासाल?
मतदारांनी सर्वप्रथम SIRच्या प्रारूप मतदार यादीत आपले नाव आहे की नाही, हे तपासावे. नाव आढळले नाही तर महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध सुविधेचा वापर करून नावाचा शोध घेता येईल. नाव वगळले असल्यास निर्धारित मुदतीत आवश्यक कागदपत्रांसह दावा दाखल करून नाव पुन्हा मतदार यादीत समाविष्ट करण्याची प्रक्रिया करता येणार आहे.
महत्त्वाचे : प्रारूप यादीतील नाव नसणे ही अंतिम वगळणी नाही. त्यामुळे मतदारांनी आपले नाव तपासून, गरज असल्यास ३० सप्टेंबरपूर्वी दावा दाखल करणे आवश्यक आहे.